Dlaczego warto podsumować rok będąc uczniem?

Wiele osób decyduje się w styczniu wyznaczać sobie cele, zapominając o podsumowaniu roku ubiegłego.

Dlaczego tak się dzieje? Nie wiem. Wiem za to, że podsumowanie roku jest co najmniej tak ważne wyznaczenie celów. 

Dlaczego powinniśmy przeprowadzić taki rachunek sumienia?

Dzięki niemu możemy przeanalizować nasze decyzje i zobaczyć, czy ostatnie 365 dni spędziliśmy w taki sposób w jaki chcieliśmy. Dodatkowo takie podsumowanie jest ułatwieniem dla nas w kontekście planowania następnego roku, bo stanowi pewien drogowskaz. Będąc uczniem często łatwo jest się pogubić, bo przecież robimy równolegle milion rzeczy – szkoła, pasje, sport, rodzina, przyjaciele. Zbierając cały rok i przelewając to wszystko na kartkę papieru jesteśmy w stanie zerknąć w których filarach szkło nam dobrze, a w których nie najlepiej i trochę pracy czeka nas od stycznia.

Czy należy skupiać się tylko na porażkach?

Nie! To coś z czym spotykam się nad wyraz często, czyli podejście „zapiszę wszystko co nie wypaliło”. Ale dlaczego? Przecież sukcesy są niezwykle ważnym elementem naszego życia, a w ciągu roku zdarza nam się je pomijać, rozwlekając się przesadnie nad porażkami. Pozwólmy sobie zatem chociaż ten jeden raz w ciągu roku podelektować się czymś co udało nam się osiągnąć.

Jak zatem podsumować rok?

Często spotykam się z opinią wśród moich kolegów i koleżanek, że jest to trudne, albo że w zasadzie to oni takie podsumowanie zrobili, bo w sylwestra pomyśleli „ale fajny rok miałem”. Musisz sobie jednak zdać sprawę z tego, że prawdziwa analiza ostatnich 365 dni to coś więcej. Jak zatem zrobić to dobrze?

1. Znajdź czas

Nie jestem w stanie zliczyć, jak często sam łapałem się kiedyś na tym, że siadałem przed komputerem mając 10 minut i byłem święcie przekonany o tym, że uda mi się w tym czasie przygotować podsumowanie. Przecież co w tym wielkiego? Prawda jest jednak taka, że wiele myśli pojawia się w naszej głowie i znika w zawrotnym tempie, więc robiąc podsumowanie w sobotę po południu pominiemy niektóre rzeczy, o których przypomnimy sobie w niedzielę w wannie. Dobrze byłoby móc je jeszcze dopisać. Mi przygotowanie podsumowania 2021 roku zajęło około 3 popołudnia. Spraw też, żeby nic cię nie rozpraszało, to ma być czas tylko dla ciebie, więc odłóż telefon w kąt i zamknij drzwi w pokoju, to ma być czas dla ciebie. Ważne, że nie musisz wszystkiego spisywać ciurkiem i możesz jak ja rozbić to sobie na kilka dni.

2. Odkop wszystkie rzeczy z mijającego roku

Moje biurko w trakcie przygotowywania się do podsumowania wygląda jak istne pobojowisko. Wyciągam notesy z całego roku (a trochę ich jest), wyciągam faktury, umowy, zdjęcia, a na komputerze włączam zdjęcia z całego roku i wszystko inne co może mi się przydać. Tak naprawdę nie ma tutaj stałego szablonu. Możesz odpalić aplikację do liczenia kroków, aplikację, w której monitorujesz swoje samopoczucie, albo chociażby TikToka, aby przeglądnąć wszystkie wersje robocze i spróbować znaleźć tam jakieś wskazówki.

3. Pytania na start

Przygotuj sobie kartkę papieru albo włącz na komputerze program do pisania. Ja preferuję formę „hybrydową” – notuję na papierze, a następnie na czysto wszystko przerzucam na ekran, aby mieć pewność, że za 3 lata będę w stanie odczytać to co miałem na myśli. Gotowy do startu? To zaczynamy! Są takie pytania, które warto sobie zadać, a odpowiedzi do nich zapisać. Przypominam tylko po cichutku o tym, żeby nie skupiać się tylko na porażkach i nie pisać z poczuciem żalu. To czas na wyciąganie wniosków, a nie narzekanie. 

  1. Jakimi 3 słowami możesz opisać mijający rok?
  2. Z czego jestem dumny patrząc na moje osiągnięcia?
  3. Co z tych rzeczy jest największe i najważniejsze dla mnie?
  4. Z drugiej strony – co w tym roku jest moją porażką?
  5. Czego się nauczyłem? (na porażce, a może na sukcesie?)
  6. Co w tym roku sprawiło mi najwięcej przyjemności i radości?
  7. Co sprawiło mi najwięcej kłopotów/zawodów?
  8. Jakie jest najważniejsze wydarzenie tego roku?

4. Przeanalizuj swoje cele z zeszłego roku

Pod warunkiem że zostały wycznaczone:). Jeżeli zostały – zastanów się czy udało ci się je zrealizować, czy mogąc cofnąć się w czasie wyznaczyłbyś je raz jeszcze, dzięki czemu udało ci się je osiągnąć, czy coś/ktoś ci pomogło, czy może ktoś/coś wręcz podrzucił kłody pod nogi przez które miałeś pod górkę, czego nauczyłeś się dzięki temu że realizowałeś dany cel, no i przede wszystkim – czy któryś z nich nadaje się do kontynuacji w przyszłym roku (z półmaratonu zawsze można zrobić maraton!).

Jeżeli zaś nie miałeś wyznaczonych celów, to zrób sobie coś co mi osobiście kojarzy się z rachunkiem sumienia. Usiądź i zastanów się do czego w tym roku dążyłeś, czym się kierowałeś, jakie cele w ciągu roku sobie stawiałeś, nawet jeżeli koniec końców nie wylądowały na papierze, co chciałeś zrobić/osiągnąć. Jeżeli przy którymś z nich dasz radę odpowiedzieć na powyższe pytania, to tym lepiej dla ciebie.

5. Moje odkrycie tego roku, czyli koło życia

Jest duża szansa, że do tej pory skupiałeś się tylko na jednym – dwóch filarach życia przygotowując to podsumowanie. A co, jeśli powiem ci że jest ich aż 8? Jestem w stanie założyć się, że chociaż jeden z nich pominąłeś. Odkryłem mega ciekawy sposób, aby w łatwy i przyjemny sposób spojrzeć na każdy. Spójrz na to:

Ten mistyczny obrazek przypominający tarczę na strzelnicy nazywany jest kołem życia. Skupia w zasadzie wszystkie główne rzeczy, które składają się na poziom naszego zadowolenia z życia. Możesz wejść w obrazek, pobrać go i wydrukować, albo przerysować własnoręcznie. A jak go wypełnić? Zasada jest prosta – koło jest podzielone na 10 okręgów w środku, w zależności od tego jak jesteś zadowolony z jakiejś dziedziny, zamalowujesz albo tylko 2 najbliższe środku pola (2/10), albo nawet i 8, czy 10 z pól. Potem przechodzisz na kolejną kategorię i znów ta sama zabawa. Co do rozwinięcia pól:

– zdrowie i sprawność fizyczna, czyli to jak jesteś zadowolony ze swojej sylwetki, kondycji, zdrowia, wyników badań itp.

– rozwój osobisty, czyli w jakim stopniu jesteś zadowolony ze swojego rozwoju w tym roku – nauczyłeś się czegoś nowego, albo rozwinąłeś coś?

– kariera – zakładam że większość z was ma teraz ogromne oczy, bo przecież jak to kariera, skoro moje życie składa się z „pracy” w szkole, w której kariera jest, no, dość mocno ograniczona. Nie chodzi tutaj o to czy udało ci się dostać awans, bo wiem że może być ciężko w ciągu roku przeskoczyć z bycia uczniem na nauczyciela, ale np. to, czy twoje wyniki w szkole się poprawiły, czy jesteś zadowolony ze swoich osiągnięć, może udało się w jakiejś olimpiadzie, albo zostałeś wybrany do samorządu uczniowskiego? To jak najbardziej twoja kariera! Zamaluj tutaj pola związane ze szkołą i tym na ile jesteś zadowolony ze swoich wyników w mijającym roku.

– finanse, czyli wszystko związane z zarabianiem, a w przypadku uczniów ze szczególnym naciskiem skupmy się na oszczędzaniu – jesteś zadowolony z tego ile w tym roku oszczędziłeś?

– środowisko, standard życia – czy udało ci się utrzymać porządek wokół siebie (w pokoju, na biurku), czy udało ci się poprawić standard swojego życia np. kupując nowy fotel biurowy albo hulajnogę elektryczną na dojazdy do szkoły?

– partnerka/partner, rodzina i przyjaciele, wypoczynek i rozrywka – tutaj wiadoma sprawa, jeżeli nie posiadasz partnerki lub partnera, to po prostu pomiń to pole.

5. Co jak już pomalowałem?

Czas na następną dawkę pytań. Tym razem będzie więcej abstrakcyjnego myślenia.

  1. Co myślisz, gdy widzisz swoje koło życia?
  2. W którym polu chcesz poprawić wynik w przyszłym roku?
  3. Jakie konkretne czynności musisz podjąć, aby faktycznie rozwinąć ten obszar?
  4. Czy któryś filar wpływa na pozostałe? Jeżeli tak, to negatywnie czy pozytywnie? 
  5. Co musisz ruszyć pierwsze, aby być w stanie poprawiać pozostałe sfery?

Podsumowanie

No i w zasadzie to tyle. Niby mało, a zarazem tak dużo. Jeżeli uda ci się dobrze podsumować rok, to równie dobrze poradzisz sobie z wyznaczaniem celów na przyszły rok, a o tym jak to zrobić będąc uczniem lub uczennicą opowiem ci już za tydzień. 

Julian Wąsek
Prezes Fundacji Szkoła 2.0

Możesz też posłuchać podcastu na temat tego artykułu tutaj:
www.anchor.fm/szkola20
lub obejrzeć film na YouTube:
https://www.youtube.com/channel/UCwrmF6UCbIQzuyp7BgpC-Gw

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.